Tarım Politikaları uzmanı Ergin Kahveci, çiftçilerin 2024 yılı tarımsal maliyetlerini detaylı bir çalışmayla ortaya koydu. Kahveci’nin analizine göre, çiftçiler tüm gübreler için 137,7 milyar TL ödeme yaptı.
Kahveci ve ekibi tarafından yapılan çalışmada, toplam tarımsal maliyet içinde gübre gideri resmi olarak yüzde 3 olarak hesaplandı. Ancak çiftçiler, bu gideri nakit ödedikleri ve diğer örtülü maliyetleri doğrudan hissetmedikleri için, gübre maliyetini ortalama yüzde 5,66 olarak algılıdı.
Çalışmaya göre 2024 yılında Türkiye’de 6,98 milyon ton kimyasal gübre, 361 bin ton organik ve organomineral gübre, ve 21,48 milyon ton çiftlik gübresi kullanıldı. Böylece toplam gübre tüketimi 28,83 milyon ton seviyesine ulaştı.
Kahveci, 2022’de piyasa fiyatlarındaki ani değişimler nedeniyle kimyasal gübre kullanımının 5,9 milyon tona düştüğünü ancak 2024 itibarıyla normal seviyelere geri döndüğünü de vurguladı.
Bu çalışma, çiftçinin cebinden çıkan gerçek gübre maliyeti ile toplam maliyet içindeki oran arasındaki farkı gözler önüne seriyor.
