{"id":3478,"date":"2025-06-09T17:21:00","date_gmt":"2025-06-09T14:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/06\/09\/kara-alaca-yukseldi-yerli-kara-yok-oldu-turkiyede-sigir-irklari-sessizce-degisti\/"},"modified":"2025-06-09T17:21:00","modified_gmt":"2025-06-09T14:21:00","slug":"kara-alaca-yukseldi-yerli-kara-yok-oldu-turkiyede-sigir-irklari-sessizce-degisti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/06\/09\/kara-alaca-yukseldi-yerli-kara-yok-oldu-turkiyede-sigir-irklari-sessizce-degisti\/","title":{"rendered":"Kara Alaca y\u00fckseldi, Yerli Kara yok oldu: T\u00fcrkiye&#8217;de s\u0131\u011f\u0131r \u0131rklar\u0131 sessizce de\u011fi\u015fti!"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, son otuz y\u0131lda derinden de\u011fi\u015fti. 1991 y\u0131l\u0131nda s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 56\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturan yerli \u0131rklar, 2024 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla y\u00fczde 6\u2019ya kadar geriledi. T\u0130GEM&#8217;in 2024 y\u0131l\u0131 Hayvanc\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r Raporu, bu \u00e7arp\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fimi rakamlarla ortaya koydu. Hayvanc\u0131l\u0131kta son 30 y\u0131lda et ve s\u00fct ihtiyac\u0131 gibi gerek\u00e7elerle k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131na y\u00f6nelim artarken, bu s\u00fcre\u00e7te Anadolu\u2019nun kadim s\u0131\u011f\u0131r \u0131rklar\u0131 sessizce sahneden \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de yeti\u015ftirilen k\u00fclt\u00fcr \u0131rk\u0131 s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, y\u00fcksek s\u00fct verimi ile bilinen Siyah Alaca \u0131rk\u0131 olu\u015fturuyor. S\u00fct\u00e7\u00fc \u00f6zellikleri nedeniyle Simmental, Esmer ve Jersey gibi k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131 da yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f durumda. Son y\u0131llarda ise et\u00e7i \u00f6zellikleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan Hereford ve Angus \u0131rklar\u0131nda ciddi bir art\u0131\u015f g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Anadolu\u2019ya \u00f6zg\u00fc Yerli Kara, Boz Irk, Do\u011fu Anadolu K\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 ve G\u00fcneydo\u011fu Sar\u0131-K\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 gibi \u0131rklar h\u0131zla kayboldu. 1991 y\u0131l\u0131nda 11 milyon 973 bin ba\u015fl\u0131k toplam s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 56\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturan yerli \u0131rklar\u0131n oran\u0131, 2024 y\u0131l\u0131nda sadece y\u00fczde 6\u2019ya d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu, sadece bir \u00fcretim tercihi de\u011fil; ayn\u0131 zamanda biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n da kayb\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Melezler kasapl\u0131k, yerliler tarih oldu<\/p>\n<p>Yerli \u0131rklar genellikle k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131yla melezlenerek kasapl\u0131k hayvan \u00fcretiminde kullan\u0131ld\u0131. Bu durum k\u0131sa vadeli et verimini art\u0131rsa da uzun vadede yerli gen kaynaklar\u0131n\u0131n yok olmas\u0131na neden oldu. 2024 y\u0131l\u0131nda toplam s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 45\u2019i bu t\u00fcr melez \u0131rklardan olu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Uzmanlar uyar\u0131yor: Genetik \u00e7e\u015fitlilik tehdit alt\u0131nda<\/p>\n<p>Uzmanlar, hayvanc\u0131l\u0131kta s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin yaln\u0131zca verimlilikle de\u011fil, yerli genetik kaynaklar\u0131n korunmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini vurguluyor. Yerli \u0131rklar\u0131n hastal\u0131klara dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, iklim ko\u015fullar\u0131na adaptasyon gibi \u00f6zellikleriyle stratejik bir \u00f6nemi oldu\u011fu ifade ediliyor.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn daha \u00e7ok s\u00fct veren ya da daha h\u0131zl\u0131 kilo alan hayvanlara y\u00f6neliyoruz. Ama bu tercihler, ge\u00e7mi\u015fin izlerini ve gelece\u011fin sigortas\u0131n\u0131 silip g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye&#8217;nin hayvanc\u0131l\u0131k politikalar\u0131 yeniden \u015fekillenirken, yerli \u0131rklar\u0131n yok olu\u015funa seyirci kalmamak gerekiyor.<\/p>\n<p>Y\u0131llara g\u00f6re T\u00fcrkiye&#8217;de yerli s\u0131\u011f\u0131r \u0131rklar\u0131 nas\u0131l kayboldu? \u0130\u015fte T\u00dc\u0130K verileri&#8230; <\/p>\n<p>   Y\u0131llar<br \/>\n         S\u0131\u011f\u0131r-K\u00fclt\u00fcr<br \/>\n          S\u0131\u011f\u0131r-K\u00fclt\u00fcr Melezi<br \/>\n         S\u0131\u011f\u0131r-Yerli<br \/>\n      Toplam<\/p>\n<p>   1991<br \/>\n          1.253.865<br \/>\n                 4.033.375<br \/>\n        6.685.683<br \/>\n      11.972.923<\/p>\n<p>   1995<br \/>\n          1.702.000<br \/>\n                 4.776.000<br \/>\n        5.311.000<br \/>\n      11.789.000<\/p>\n<p>   2000<br \/>\n          1.806.000<br \/>\n                 4.738.000<br \/>\n        4.217.000<br \/>\n      10.761.000<\/p>\n<p>   2005<br \/>\n          2.354.957<br \/>\n                 4.537.998<br \/>\n        3.633.485<br \/>\n      10.526.440<\/p>\n<p>   2010<br \/>\n          4.197.890<br \/>\n                 4.707.188<br \/>\n        2.464.722<br \/>\n      11.369.800<\/p>\n<p>   2015<br \/>\n          6.385.343<br \/>\n                 5.733.803<br \/>\n        1.874.925<br \/>\n      13.994.071<\/p>\n<p>   2018<br \/>\n          8.419.204<br \/>\n                 7.030.297<br \/>\n        1.593.005<br \/>\n      17.042.506<\/p>\n<p>   2019<br \/>\n          8.559.855<br \/>\n                 7.554.625<br \/>\n        1.573.659<br \/>\n      17.688.139<\/p>\n<p>   2020<br \/>\n          8.838.498<br \/>\n                 7.594.127<br \/>\n        1.530.274<br \/>\n      17.962.899<\/p>\n<p>   2021<br \/>\n          8.824.784<br \/>\n                 7.641.100<br \/>\n        1.384.659<br \/>\n      17.850.543<\/p>\n<p>   2022<br \/>\n          8.295.825<br \/>\n                 7.324.866<br \/>\n        1.231.265<br \/>\n      16.851.956<\/p>\n<p>   2023<br \/>\n          8.070.159<br \/>\n                 7.303.667<br \/>\n        1.047.430<br \/>\n      16.421.256<\/p>\n<p>   2024<br \/>\n          8.213.136<br \/>\n                 7.669.922<br \/>\n          941.150<br \/>\n      16.824.208<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, son otuz y\u0131lda derinden de\u011fi\u015fti. 1991 y\u0131l\u0131nda s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 56\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturan yerli \u0131rklar, 2024 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla y\u00fczde 6\u2019ya kadar geriledi. T\u0130GEM&#8217;in 2024 y\u0131l\u0131 Hayvanc\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r Raporu, bu \u00e7arp\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fimi rakamlarla ortaya koydu. Hayvanc\u0131l\u0131kta son 30 y\u0131lda et ve s\u00fct ihtiyac\u0131 gibi gerek\u00e7elerle k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131na y\u00f6nelim artarken, bu s\u00fcre\u00e7te Anadolu\u2019nun kadim s\u0131\u011f\u0131r \u0131rklar\u0131 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-3478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tarim-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3478"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3478\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}