{"id":3624,"date":"2025-07-05T20:48:00","date_gmt":"2025-07-05T17:48:00","guid":{"rendered":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/07\/05\/gida-perakende-pazari-buyuyor-ya-gida-uretenler-ya-ciftciler\/"},"modified":"2025-07-05T20:48:00","modified_gmt":"2025-07-05T17:48:00","slug":"gida-perakende-pazari-buyuyor-ya-gida-uretenler-ya-ciftciler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/07\/05\/gida-perakende-pazari-buyuyor-ya-gida-uretenler-ya-ciftciler\/","title":{"rendered":"G\u0131da perakende pazar\u0131 b\u00fcy\u00fcyor; ya g\u0131da \u00fcretenler ya \u00e7ift\u00e7iler?"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6nceki 8 yaz\u0131da \u00fclkemizdeki tar\u0131msal sabit sermaye olu\u015fumunu analitik olarak sizlere a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Son yaz\u0131da ise makalenin tamam\u0131n\u0131 link olarak verdik.<\/p>\n<p>Orada, \u00fclkemizin tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fcretti\u011finden ne kadar\u0131n\u0131n sabit sermayeye daha a\u00e7\u0131k \u015fekliyle tar\u0131msal servete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Sabit sermaye olu\u015fum kaynaklar\u0131 aras\u0131nda kredi, hibe, s\u00fcbvansiyon, destekleme gibi \u201carac\u0131, ara\u00e7\u201d kaynaklar olsa da sonu\u00e7 olarak, t\u00fcm tar\u0131msal i\u015fletmelerin, yani \u00e7iftliklerin yani \u00e7ift\u00e7ilerin yani \u201c\u00fcretmenlerin\u201d ana sermaye kayna\u011f\u0131 kendi \u00fcretim kazan\u00e7lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yani \u00fcretimden gelen g\u00fc\u00e7leri, finansman kudretleri, i\u015fletme sermayesinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fletme sermayesi ise o y\u0131l\u0131n gelirleri ile giderlerinden \u00e7ift\u00e7iye kalan k\u00e2r\u0131n, refah ve ya\u015fam giderlerinden sonras\u0131nda kalan k\u0131sm\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu makalede \u00e7ift\u00e7ilerin gelir ve giderlerine bakmadan \u00f6nce \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcrettiklerinden hammadde ve i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcn olarak G\u0131da Perakende Ticaretinin ne durumda oldu\u011funu ve G\u0131da Perakendecili\u011finde kimlerin para kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<p>&amp;<\/p>\n<p>Ne yaz\u0131k ki bu incelemeyi yine ABD Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye Raporlar\u0131na g\u00f6re yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l oldu\u011fu gibi.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l bu konudaki yaz\u0131 linkini ekleyerek ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n<p>https:\/\/www.tarimdanhaber.com\/uretip-te-mi-satsak-uretmeden-mi-alip-satsak<\/p>\n<p>\u0130steyen g\u00f6z atabilir.<\/p>\n<p>&amp;<\/p>\n<p>Elin o\u011flu yani ABD Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 bizim genel perakende pazar\u0131m\u0131z\u0131 ve \u00f6zelde de g\u0131da perakende pazar\u0131m\u0131z\u0131 takip ediyor.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde bu pazara yapt\u0131\u011f\u0131 ihracat \u00fczerinden takip etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de bence Kaz\u2019\u0131n aya\u011f\u0131 hi\u00e7te \u00f6yle de\u011fil.<\/p>\n<p>&amp;<\/p>\n<p>Bu konudaki 2025 y\u0131l\u0131 raporunu 2024 y\u0131l\u0131 raporu ile birlikte analiz edelim.<\/p>\n<p>2023 y\u0131l\u0131 toplam t\u00fcm sekt\u00f6rler (g\u0131da ve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131) perakende pazar\u0131n\u0131n de\u011feri 145 milyar $<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131 toplam t\u00fcm sekt\u00f6rler (g\u0131da ve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131) perakende pazar\u0131n\u0131n de\u011feri ise 177 milyar $<\/p>\n<p>Bu pazar\u0131n 2023 y\u0131l\u0131ndaki G\u0131da Perakendesi De\u011feri 75,414 milyar $<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131 G\u0131da Perakendesi De\u011feri ise 95,444 milyar $<\/p>\n<p>T\u00fcm sekt\u00f6rlerin yani g\u0131da ve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 pazar hacmi %22 artarken,<\/p>\n<p>G\u0131da Perakendesi pazar hacmi %26,56 artm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>2023 y\u0131l\u0131nda toplam pazar\u0131n %52\u2019si g\u0131da perakendesi iken, 2024 y\u0131l\u0131nda pay %53,9\u2019a y\u00fckselmi\u015f.<\/p>\n<p>Yani halk\u0131m\u0131z ayakkab\u0131, giyim, elektronik, mobilya, kitap vs harcamalar\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015f ama g\u0131da harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Ya da g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 harcamalar\u0131 k\u0131sm\u0131\u015f, mecburen g\u0131da harcamas\u0131na y\u00f6nelmi\u015f.<\/p>\n<p>Toplam perakende harcamalar\u0131:<\/p>\n<p>2023 y\u0131l\u0131nda (MB sat\u0131\u015f Ort. Kur) ~3,45 trilyon TL iken<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda ~5,814 trilyon TL olmu\u015f.<\/p>\n<p>Art\u0131\u015f oran\u0131 ~%68,5.<\/p>\n<p>Oysa $ baz\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131%22 idi.<\/p>\n<p>G\u0131da Perakende harcamalar\u0131:<\/p>\n<p>2023 y\u0131l\u0131nda ~1,795 trilyon TL iken<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda ~3,134 trilyon TL olmu\u015f.<\/p>\n<p>Art\u0131\u015f oran\u0131 ~%74,6.<\/p>\n<p>Oysa $ olarak %26,56 idi.<\/p>\n<p>Yani $ baz\u0131nda g\u00f6receli d\u00fc\u015f\u00fck gibi duran art\u0131\u015flar TL olarak olduk\u00e7a y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc dolar ve TL kur dengesi maalesef birebir gitmiyor.<\/p>\n<p>Kur bask\u0131 alt\u0131nda tutulurken, \u00fcr\u00fcnleri TL olarak kur at\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re daha y\u00fcksek art\u0131\u015flar ile ancak sat\u0131n alabiliyoruz.<\/p>\n<p>Kaybediyoruz.<\/p>\n<p>Perakende G\u0131da Pazar\u0131n\u0131n 2023 y\u0131l\u0131nda 5,8 milyar $\u2019\u0131<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda ise 6,8 milyar $\u2019\u0131 ithal \u00fcr\u00fcnler.<\/p>\n<p>\u0130thalatta $ olarak art\u0131\u015f %17,24.<\/p>\n<p>\u0130thalattaki ana \u00fcr\u00fcnler, genellikle kuru yemi\u015fler, et ve sakatatlar ve hurma.<\/p>\n<p>\u0130thalat pazar\u0131ndan ABD 2023 y\u0131l\u0131nda %10,1; 2024 y\u0131l\u0131nda %9,1 pay al\u0131yor.<\/p>\n<p>ABD\u2019yi AB \u00fclkeleri takip ediyor.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin bize do\u011fru olan bu kapsamdaki ihracat\u0131<\/p>\n<p>~%10 azalm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnse de miktar olarak 40 milyon $ bir art\u0131\u015f s\u00f6z konusu.<\/p>\n<p>Peki \u015fimdi gelelim bu pazardaki akt\u00f6rlere.<\/p>\n<p>G\u0131da perakendesi i\u00e7in iki ana kanal var.<\/p>\n<p>\u0130lki Modern\/organize zincir marketler<\/p>\n<p>Di\u011feri ise Geleneksel bakkallar, esnaflar ve pazar yerleri<\/p>\n<p>Bir de her ikisi i\u00e7in (onlar\u0131n i\u00e7inde-d\u0131\u015f\u0131nda) yeni yeni geli\u015fen online sat\u0131\u015f a\u011flar\u0131.<\/p>\n<p>Modern\/organize zincir marketler a\u00e7\u0131k ara pazar\u0131 elde tutuyor ve gittik\u00e7e hakim oluyor.<\/p>\n<p>2013 y\u0131l\u0131nda Geleneksel Marketlerin pazar paylar\u0131, %62,31 (Geleneksel Market, Bakkal, Esnaf, Pazar Yeri, Sat\u0131\u015f Noktas\u0131, B\u00fcfe vb). lehine iken bu oran, %2023 y\u0131l\u0131nda %33,5\u2019a, 2024 y\u0131l\u0131nda ise %32,7\u2019ye d\u00fc\u015ferek h\u0131zla aleyhe d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131 zincir marketler, devasa boyutlara ve cirolara sahip olmak suretiyle g\u0131da ve \u00fcretim piyasas\u0131nda kontrol edilemezli\u011fe ko\u015far ad\u0131m gider hale geldi.<\/p>\n<p>&amp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de 2023 y\u0131l\u0131nda 5 ve daha fazla marketi olan (zincir) 200\u2019den fazla market zinciri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda toplam 341.200 adet zincir ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u0131da perakendecisi ile birlikte \u00e7evrimi\u00e7i g\u0131da sat\u0131\u015f\u0131 yapan d\u00fckk\u00e2n\/birim bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu say\u0131 2023 y\u0131l\u0131nda ~335.500 adet idi.<\/p>\n<p>G\u0131da perakende cirolar\u0131n\u0131n vergisiz hali ile da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ise \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n<p>2023 y\u0131l\u0131ndaki toplam g\u0131da perakende pazar\u0131 cirosunun 48,061 milyar $\u2019\u0131n\u0131 modern \/organize marketler elde ederken, pazar paylar\u0131 kendi i\u00e7inde online sat\u0131\u015flar hari\u00e7 %63,7, dahil %65,7;<\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda online sat\u0131\u015flar hari\u00e7 %66,17, online sat\u0131\u015flar dahil %67,85 olmu\u015f.<\/p>\n<p>2024 Y\u0131l\u0131 sat\u0131\u015f de\u011feri 63,151 milyar $\u2019a y\u00fckselmi\u015f. <\/p>\n<p>2023-2024 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda online sat\u0131\u015flar hari\u00e7 %31,4\u2019l\u00fck bir ciro art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Geleneksel Marketler aleyhine 2012 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan k\u0131r\u0131lma h\u0131zla s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Geleneksel bakkallar\u0131n pay\u0131 ise perakende pazar hacmi olarak %34,2\u2019den %32,1\u2019e gerilemi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Modern\/organize marketler 2023-2024 aras\u0131nda online sat\u0131\u015flar hari\u00e7 %31,4, dahil %30,5 b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f.<\/p>\n<p>Geleneksel bakkallar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi ise %18,9\u2019da kalm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Grafik ve tablo aras\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck farklar yuvarlamalardan ve grafi\u011fin do\u011frudan rapordan aktar\u0131lmas\u0131ndan ve online sat\u0131\u015flar\u0131n modern ve geleneksel marketler aras\u0131ndaki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8230;\/<\/p>\n<p>GIDA PERAKENDE PAZARI B\u00dcY\u00dcYOR;<\/p>\n<p>YA GIDA \u00dcRETENLER?<\/p>\n<p>YA \u00c7\u0130FT\u00c7\u0130LER?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6nceki 8 yaz\u0131da \u00fclkemizdeki tar\u0131msal sabit sermaye olu\u015fumunu analitik olarak sizlere a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Son yaz\u0131da ise makalenin tamam\u0131n\u0131 link olarak verdik. Orada, \u00fclkemizin tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fcretti\u011finden ne kadar\u0131n\u0131n sabit sermayeye daha a\u00e7\u0131k \u015fekliyle tar\u0131msal servete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Sabit sermaye olu\u015fum kaynaklar\u0131 aras\u0131nda kredi, hibe, s\u00fcbvansiyon, destekleme gibi \u201carac\u0131, ara\u00e7\u201d kaynaklar olsa da sonu\u00e7 olarak, t\u00fcm &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3625,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-3624","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tarim-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3624","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3624"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3624\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}