{"id":3846,"date":"2025-08-11T17:34:00","date_gmt":"2025-08-11T14:34:00","guid":{"rendered":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/08\/11\/iklim-mi-dediniz-yoksa-karbon-makyaji-mi\/"},"modified":"2025-08-11T17:34:00","modified_gmt":"2025-08-11T14:34:00","slug":"iklim-mi-dediniz-yoksa-karbon-makyaji-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/08\/11\/iklim-mi-dediniz-yoksa-karbon-makyaji-mi\/","title":{"rendered":"\u0130klim mi dediniz? Yoksa karbon makyaj\u0131 m\u0131?"},"content":{"rendered":"

Tebrikler T\u00fcrkiye, sonunda sizin de bir iklim kanununuz var. Avrupa\u2019ya selam \u00e7akan, karbonu pazara \u00e7\u0131karan, do\u011faya ise g\u00f6z ucuyla bile bakmayan, nadide bir kanun bu. Ad\u0131na bak\u0131nca \u201cekolojik devrim\u201d<\/strong>, i\u00e7eri\u011fine inince \u201cg\u00fcmr\u00fck ge\u00e7i\u015f belgesi\u201d.<\/p>\n

K\u0131saca: \u0130klim de\u011fil, ihracat dostu bir yasa bu<\/strong>.<\/p>\n

Meclisten ge\u00e7en ve Resm\u00ee Gazete\u2019de te\u015frifatl\u0131 bir yer bulan bu yeni kanunumuz, asl\u0131nda Avrupa Birli\u011fi\u2019ne bir \u201cBiz de yapt\u0131k!<\/strong>\u201d mesaj\u0131. Hani s\u0131n\u0131rda karbon vergisi gelecek ya\u2026 \u0130\u015fte biz de \u201cKarbonumuzu evde hallettik\u201d<\/strong> diyece\u011fiz. Kanunun as\u0131l amac\u0131 \u00e7evreyi korumak de\u011fil, Avrupa\u2019n\u0131n c\u00fczdan\u0131n\u0131 delmeden ihracat yapmak. Ne yapal\u0131m, zaman\u0131n ruhu bu: S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma de\u011fil, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kar marj\u0131.<\/p>\n

Levent Kurnaz hocam\u0131z<\/strong> bu konunun tam g\u00f6be\u011finde, y\u0131llard\u0131r susmu\u015f. \u201cBen bu kanun hakk\u0131nda konu\u015fmayay\u0131m, a\u011fz\u0131m\u0131 a\u00e7arsam ya vatan haini olurum ya da sanayi d\u00fc\u015fman\u0131\u201d <\/strong>demi\u015f. Bu kadar net. O y\u00fczden podcast\u2019ta anlatt\u0131klar\u0131 alt\u0131n de\u011ferinde. Kendisi \u201ckarbon<\/strong> borsas\u0131<\/strong>\u201dn\u0131 enine boyuna anlat\u0131yor ama siz balkondaki sardunyan\u0131z i\u00e7in endi\u015felenmeyin; bu yasa size de\u011fil, demir-\u00e7eli\u011fe geldi.<\/p>\n

Yasan\u0131n i\u00e7eri\u011fi? D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki bir kitap var, kapa\u011f\u0131nda \u201cD\u00fcnyay\u0131 Kurtaran Adam\u201d<\/strong> yaz\u0131yor, ama i\u00e7inde karbon fiyatland\u0131rma esaslar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor. Bir t\u00fcr b\u00fcrokratik bilimkurgu. \u0130\u00e7indeki ger\u00e7ek iklim \u00f6nlemleri ise sayfan\u0131n kenar\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 madde: bol mu\u011flak, bol yoruma a\u00e7\u0131k, bolca \u201cm\u0131\u015f gibi\u201d.<\/p>\n

Bu yasaya dair toplumda ki tepkileri \u201cBu kanunla tar\u0131m bitecek, \u00e7i\u00e7ek yasaklanacak, koyun beslemek su\u00e7 olacak!\u201d diyenler. Herhalde Mad Max\u2019le \u201ciklim kanunu\u201dnu kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar.\u201c\u00c7in bile Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019na uymuyor, biz niye u\u011fra\u015f\u0131yoruz?\u201d diyenler. Bilginize: \u00c7in de Amerika da anla\u015fmada. Ama \u201cUymuyormu\u015f gibi yapanlar\u201d kul\u00fcb\u00fc \u00e7ok kalabal\u0131k, hakl\u0131s\u0131n\u0131z. \u201cBu ne yahu? Kanun dedi\u011fin \u015fey b\u00f6yle mi olur? Hedef yok, plan yok, tarih yok!\u201d <\/strong>diyenler. Bunlar, hala bu \u00fclkede ger\u00e7ek bir iklim politikas\u0131 beklentisi olan nadide canl\u0131lard\u0131r. Koruma alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131 gerekir diye ifade etsek yerinde olur.<\/p>\n

Kanunun en g\u00fczel taraf\u0131, herkesin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc k\u0131rmay\u0131 ba\u015far\u0131yor olmas\u0131.<\/strong> Bir kanun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki \u00e7evreciyi tatmin etmiyor, sanayiciyi endi\u015felendiriyor, \u00e7ift\u00e7iyi zaten konu alm\u0131yor. \u0130\u015fte bu bir devlet klasi\u011fidir.<\/p>\n

Biraz da teknik tarafa bakal\u0131m. Karbon borsas\u0131 kurulacak. Epia\u015f (Enerji Piyasalar\u0131 \u0130\u015fletme A.\u015e.)<\/strong> y\u00f6netecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konudaki d\u00fcello \u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda de\u011fil; Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndayd\u0131. Ve evet, Enerji kazand\u0131.<\/strong> B\u00f6ylece karbon borsas\u0131, do\u011fan\u0131n de\u011fil, piyasalar\u0131n \u00e7ocu\u011fu oldu.<\/p>\n

Yani sevgili okur, do\u011fa yine kaybetti. Ama en az\u0131ndan karbonun bir fiyat\u0131 olacak. Bilmiyorum sevinebiliyor musunuz ama karbondioksitin metala\u015fmas\u0131, insan haklar\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 oldu.<\/p>\n

Gelelim i\u015fin en ironik taraf\u0131na.<\/p>\n

T\u00fcrkiye olarak Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019nda verdi\u011fimiz karbon sal\u0131m\u0131 taahh\u00fcd\u00fc o kadar komik ki, hi\u00e7bir \u015fey yapmasak bile hedefi tutturuyoruz. Hatta fazla fazla tutturuyoruz. 650 milyon ton hak verilmi\u015f, biz 560 milyon ton salm\u0131\u015f\u0131z. Kalan\u0131 mahallenin \u00e7ocu\u011funa da\u011f\u0131tsak yeridir. Bu durumda \u201cArabam\u0131 elimden alacaklar m\u0131?\u201d korkusu da biraz yersiz. Hi\u00e7 kimse sizin dizel \u015eahin\u2019inize g\u00f6z dikmedi, rahat olun.<\/p>\n

Ama as\u0131l mesele bu de\u011fil. As\u0131l mesele, bu kanunun neyi s\u00f6ylemedi\u011fi.<\/p>\n

Hi\u00e7 kimse kalk\u0131p da \u201cBu \u00fclkeyi iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden nas\u0131l koruyaca\u011f\u0131z?\u201d<\/strong> demiyor. Kurakl\u0131k geliyor, susuzluk geliyor, \u00e7ift\u00e7i topra\u011f\u0131 terk ediyor, g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131 k\u0131y\u0131ya vuruyor\u2026 Ama biz hala karbon ticareti konu\u015fuyoruz. \u0130klimle sava\u015fm\u0131yoruz, faturay\u0131 ba\u015fkas\u0131na nas\u0131l kesece\u011fimizi tart\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Vel has\u0131l\u0131 kelam; bu yasa, T\u00fcrkiye\u2019nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle olan ili\u015fkisinde tarihi bir f\u0131rsat\u0131 \u2014itiraf edelim ki b\u00fcy\u00fck ustal\u0131kla\u2014 ihracat meselesine indirgemi\u015ftir. Ad\u0131na \u201ciklim\u201d deyip i\u00e7ini \u201cg\u00fcmr\u00fck vergisi \u00f6nlemi\u201dyle dolduran bu yap\u0131, yak\u0131n gelecekte belki karbon piyasas\u0131nda ba\u015far\u0131 getirir. Ama gezegene, insana, \u00e7ift\u00e7iye, \u00e7ocu\u011fa, ku\u015fa, ar\u0131ya, topra\u011fa getirisi me\u00e7huld\u00fcr.<\/p>\n

Tavsiyem: Bu yasay\u0131 \u00e7er\u00e7eveletip duvara asmay\u0131n. Ama bir kenara da atmay\u0131n. Ne olur ne olmaz, Avrupa g\u00fcmr\u00fckte sorarsa \u201cBak\u0131n bizim de kanunumuz var\u201d <\/strong>deriz.<\/p>\n

Ha, bu da bir \u015feydir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tebrikler T\u00fcrkiye, sonunda sizin de bir iklim kanununuz var. Avrupa\u2019ya selam \u00e7akan, karbonu pazara \u00e7\u0131karan, do\u011faya ise g\u00f6z ucuyla bile bakmayan, nadide bir kanun bu. Ad\u0131na bak\u0131nca \u201cekolojik devrim\u201d, i\u00e7eri\u011fine inince \u201cg\u00fcmr\u00fck ge\u00e7i\u015f belgesi\u201d. K\u0131saca: \u0130klim de\u011fil, ihracat dostu bir yasa bu. Meclisten ge\u00e7en ve Resm\u00ee Gazete\u2019de te\u015frifatl\u0131 bir yer bulan bu yeni kanunumuz, asl\u0131nda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3847,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-3846","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tarim-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3846\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}