{"id":4282,"date":"2025-10-23T02:02:00","date_gmt":"2025-10-22T23:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/10\/23\/turkiyede-yerli-sigir-alarmi-sayi-ilk-kez-1-milyonun-altina-dustu\/"},"modified":"2025-10-23T02:02:00","modified_gmt":"2025-10-22T23:02:00","slug":"turkiyede-yerli-sigir-alarmi-sayi-ilk-kez-1-milyonun-altina-dustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2025\/10\/23\/turkiyede-yerli-sigir-alarmi-sayi-ilk-kez-1-milyonun-altina-dustu\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de yerli s\u0131\u011f\u0131r alarm\u0131: Say\u0131 ilk kez 1 milyonun alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc!"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019nin hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn temelini olu\u015fturan s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir de\u011fi\u015fim ya\u015fan\u0131yor. 2024 y\u0131l\u0131 T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re, \u00fclkenin toplam s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131 16 milyon 824 bin 208 ba\u015fa ula\u015f\u0131rken, bu varl\u0131k i\u00e7indeki yerli s\u0131\u011f\u0131r \u0131rklar\u0131n say\u0131s\u0131 tarihte ilk kez 1 milyonun alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<h3>33 Y\u0131lda Tersine D\u00f6nen Yap\u0131: Yerli Irklar H\u0131zla Eridi!<\/h3>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, son otuz y\u0131lda T\u00fcrkiye hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. 1991 y\u0131l\u0131nda 11 milyon 972 bin 923 ba\u015f olan toplam s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu, yakla\u015f\u0131k 6 milyon 685 bin ba\u015f ile yerli \u0131rklar olu\u015fturuyordu. O d\u00f6nemde toplam varl\u0131\u011f\u0131n %56\u2019s\u0131n\u0131 yerli \u0131rklar temsil ederken, k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131 %10, melez \u0131rklar ise %34 paya sahipti.<\/p>\n<p>Ancak 2024 verileri, s\u0131\u011f\u0131r gen havuzunun tamamen de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor. Bug\u00fcn 16 milyon 824 bin ba\u015fl\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n yakla\u015f\u0131k 8 milyon 213 bin ba\u015f\u0131n\u0131 k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131, 7 milyon 669 bin ba\u015f\u0131n\u0131 ise k\u00fclt\u00fcr melezi s\u0131\u011f\u0131rlar olu\u015fturuyor. Bu da\u011f\u0131l\u0131mda k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131n\u0131n pay\u0131 %49\u2019a, melezlerin pay\u0131 %45\u2019e f\u0131rlarken, yerli \u0131rklar\u0131n oran\u0131 sadece %6\u2019ya gerilemi\u015f durumda.<\/p>\n<h3>Genetik \u00c7e\u015fitlilik Tehlikede<\/h3>\n<p>Sekt\u00f6r yetkilileri, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn arkas\u0131ndaki temel itici g\u00fcc\u00fcn verimlilik aray\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu belirtiyor. \u00dclkede yeti\u015ftirilen k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, s\u00fct\u00e7\u00fc \u00f6zelli\u011fiyle bilinen Siyah Alaca (Holstein) geliyor. Onu Simmental, Esmer ve Jersey gibi y\u00fcksek verimli \u0131rklar takip ederken, son y\u0131llarda et \u00fcretimi i\u00e7in Hereford ve Angus gibi et\u00e7i \u0131rklara olan y\u00f6nelim de artm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fimizin koruyucusu olan Yerli Kara, Boz, Do\u011fu Anadolu K\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 ve G\u00fcneydo\u011fu Sar\u0131-K\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 gibi yerli \u0131rklar ise h\u0131zla eriyor. Yerli \u0131rklarla k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131n\u0131n melezlenmesi sonucu elde edilen melez genotipler ise \u00e7o\u011funlukla kasapl\u0131k dana yani k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimi hedeflenerek kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<h3>Karkas a\u011f\u0131rl\u0131k iki kat artt\u0131!<\/h3>\n<p>T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re, 1991\u2019de 8,6 milyon ton olan s\u0131\u011f\u0131r s\u00fct \u00fcretimi 2024\u2019te 21 milyon tona ula\u015ft\u0131. Benzer \u015fekilde, 1991 y\u0131l\u0131nda ortalama 143 kg\/ba\u015f olan karkas a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, 2024 y\u0131l\u0131nda 292 kg\/ba\u015f\u2019a y\u00fckseldi.<\/p>\n<h3>Yerli \u0131rklar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekiyor<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye karkas a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 iki kat\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olsa da, yerli \u0131rklar\u0131n say\u0131s\u0131ndaki bu dramatik d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, biyo\u00e7e\u015fitlilik ve hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 diren\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan uzun vadeli riskleri de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve yerel ko\u015fullara adaptasyon yetenekleri y\u00fcksek olan yerli \u0131rklar\u0131n gen havuzunu korumak ve say\u0131s\u0131n\u0131 kritik seviyelerin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrmemek i\u00e7in acil eylem planlar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fi konusunda uyar\u0131yor. T\u00fcrkiye&#8217;nin gelecekteki g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve hayvanc\u0131l\u0131k stratejileri, verim art\u0131\u015f\u0131yla yerel genetik zenginli\u011fi koruma aras\u0131ndaki hassas dengeyi ne kadar iyi kurabilece\u011fine ba\u011fl\u0131 olacak.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019nin hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn temelini olu\u015fturan s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir de\u011fi\u015fim ya\u015fan\u0131yor. 2024 y\u0131l\u0131 T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re, \u00fclkenin toplam s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131 16 milyon 824 bin 208 ba\u015fa ula\u015f\u0131rken, bu varl\u0131k i\u00e7indeki yerli s\u0131\u011f\u0131r \u0131rklar\u0131n say\u0131s\u0131 tarihte ilk kez 1 milyonun alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc. 33 Y\u0131lda Tersine D\u00f6nen Yap\u0131: Yerli Irklar H\u0131zla Eridi! Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, son otuz y\u0131lda &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4283,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-4282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tarim-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4282"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4282\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}