{"id":5021,"date":"2026-05-21T08:00:00","date_gmt":"2026-05-21T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2026\/05\/21\/bakan-giremez-dedi-9-gun-sonra-resmi-gazetede-otoyol-acildi-yapay-ette-akilalmaz-soylem-eylem-celiskisi\/"},"modified":"2026-05-21T08:00:00","modified_gmt":"2026-05-21T05:00:00","slug":"bakan-giremez-dedi-9-gun-sonra-resmi-gazetede-otoyol-acildi-yapay-ette-akilalmaz-soylem-eylem-celiskisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2026\/05\/21\/bakan-giremez-dedi-9-gun-sonra-resmi-gazetede-otoyol-acildi-yapay-ette-akilalmaz-soylem-eylem-celiskisi\/","title":{"rendered":"Bakan ‘giremez’ dedi, 9 g\u00fcn sonra Resmi Gazete\u2019de otoyol a\u00e7\u0131ld\u0131! Yapay ette ak\u0131lalmaz s\u00f6ylem-eylem \u00e7eli\u015fkisi!"},"content":{"rendered":"

Sadettin \u0130nan <\/strong>\/ Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, 20 May\u0131s 2026 tarihli Resm\u00ee Gazete’de “T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi Yeni G\u0131dalar Y\u00f6netmeli\u011fi” ve buna ba\u011fl\u0131 “Uygulama Tebli\u011fi”ni yay\u0131mlayarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe soktu. Ancak bu mevzuat, teknik bir d\u00fczenleme olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde, tar\u0131m b\u00fcrokrasisi ile siyasi irade aras\u0131ndaki devasa bir \u00e7eli\u015fkiyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n

Daha hen\u00fcz 9 g\u00fcn \u00f6nce, 11 May\u0131s 2026’da Tar\u0131m ve Orman Bakan\u0131 \u0130brahim Yumakl\u0131, yapay et iddialar\u0131na sert tepki g\u00f6stererek, “\u00c7ok net s\u00f6yl\u00fcyorum: Yapay et diye bir g\u00fcndemimiz hi\u00e7 olmad\u0131, bundan sonra da olmayacak. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bu konuda herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da bulunmamaktad\u0131r. Yapay et T\u00fcrkiye’ye giremez” <\/strong>ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bakan Yumakl\u0131’n\u0131n bu kesin ve iddial\u0131 s\u00f6zlerinin m\u00fcrekkebi kurumadan yay\u0131mlanan Resm\u00ee Gazete, “Bakanl\u0131\u011f\u0131n mutfa\u011f\u0131nda asl\u0131nda aylard\u0131r yapay etin yasal otoyolunun in\u015fa edildi\u011fini” tescilledi.<\/p>\n

“Yapay Et” Kelimesini Gizlediler, Literat\u00fcrdeki Tan\u0131m\u0131n\u0131 Maddelere Koydular!<\/h3>\n

Y\u00f6netmelik metninde kamuoyunun tepkisini \u00e7ekmemek ad\u0131na do\u011frudan “yapay et”<\/strong> ibaresi kullan\u0131lmad\u0131. Ancak Madde 4’\u00fcn (h) bendinin 6 numaral\u0131 alt maddesinde yap\u0131lan tan\u0131m, k\u00fcresel g\u0131da literat\u00fcr\u00fcnde yapay etin (Cultured Meat) birebir hukuki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu. \u0130lgili maddede \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n

“Bitkiler, mikroorganizmalar gibi organizmalardan elde edilen h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fc veya doku k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden olu\u015fan ya da bu h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fc veya doku k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden izole edilen veya \u00fcretilen g\u0131dalar…”<\/strong><\/p>\n

Bakanl\u0131\u011f\u0131n “G\u00fcndemimizde yok, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z yok” dedi\u011fi yapay et, bu maddeyle resmen T\u00fcrk g\u0131da mevzuat\u0131n\u0131n kalbine yerle\u015ftirilmi\u015f oldu.<\/p>\n

Yasaklamad\u0131lar, \u0130zin Vermek \u0130\u00e7in Mekanizma Kurdular!<\/h3>\n

T\u00fcrkiye, e\u011fer yapay eti tamamen yasaklamak isteseydi, \u0130talya\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi mevzuata tek sat\u0131rl\u0131k bir “Yapay et \u00fcretimi ve ithalat\u0131 yasakt\u0131r” bendi eklerdi. Oysa yay\u0131mlanan y\u00f6netmelik ve tebli\u011fle, laboratuvar g\u0131dalar\u0131na kap\u0131y\u0131 kapatmak yerine, s\u00fcreci kontrol alt\u0131nda i\u00e7eri alacak mekanizmalar kuruldu.<\/p>\n

Mevzuata g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle g\u0131da \u00fcretmek veya ithal etmek isteyen k\u00fcresel devler i\u00e7in \u015fu yollar a\u00e7\u0131ld\u0131:<\/p>\n

Bilimsel Komisyon Onay\u0131: <\/strong>Firmalar kurulan komisyona teknik dosyalar\u0131n\u0131 sunacak, 9 ayl\u0131k risk incelemesinin ard\u0131ndan onay al\u0131rlarsa “\u0130zin Verilen Yeni G\u0131dalar Listesi”ne eklenecek.<\/p>\n

AB Mevzuat\u0131na Do\u011frudan Bypass (Madde 8\/2):<\/strong> En dikkat \u00e7ekici maddelerden biri olan bu f\u0131kraya g\u00f6re; Avrupa Birli\u011fi\u2019nin yeni g\u0131da mevzuat\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcncellemeler, T\u00fcrkiye\u2019deki yerli komisyon s\u00fcre\u00e7lerine tak\u0131lmak zorunda kalmayacak. AB’nin onay verdi\u011fi bir laboratuvar proteini, sessiz sedas\u0131z T\u00fcrkiye listesine de ithal edilebilecek.<\/p>\n

Form\u00fcller Vatanda\u015ftan “Ticari S\u0131r” Olarak Saklanabilecek!<\/h3>\n

Y\u00f6netmeli\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak yay\u0131mlanan Uygulama Tebli\u011fi, t\u00fcketici haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lacak bir gizlilik kalkan\u0131 getirdi. Tebli\u011fin 9. ve 11. maddelerine g\u00f6re, yapay g\u0131da \u00fcreten veya ithal eden holdingler, \u00fcr\u00fcn\u00fcn laboratuvar ortam\u0131ndaki \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini, end\u00fcstriyel \u00f6zelliklerini ve en \u00f6nemlisi form\u00fcl\u00fcn nicel bile\u015fimini “ticari s\u0131r” gerek\u00e7esiyle kamuoyundan gizleyebilecek. T\u00fcketici market raf\u0131nda ne yedi\u011finin biyoteknolojik \u015fifrelerini tam olarak g\u00f6remeyecek.<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Paray\u0131 Bas\u0131p Form\u00fcl\u00fc Bulana 5 Y\u0131l Boyunca “Tekel” Hakk\u0131!<\/h3>\n

Bakanl\u0131k, dev g\u0131da holdinglerinin ve biyoteknoloji firmalar\u0131n\u0131n h\u00fccresel tar\u0131m yat\u0131r\u0131m\u0131 yapmas\u0131 i\u00e7in mevzuata dev bir ticari te\u015fvik ekledi. Madde 25 ve 26’da yer alan “Verilerin Korunmas\u0131” h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re; T\u00fcrkiye’de laboratuvar ortam\u0131nda yeni bir g\u0131da veya h\u00fccre dizilimi geli\u015ftirip izin alan ilk firma, o bilimsel verilerin telif haklar\u0131na sahip olacak. Tam 5 y\u0131l boyunca ba\u015fka hi\u00e7bir rakip firma bu verileri kullanamayacak ve ilk firma pazarda yasal olarak “tekel” hakk\u0131 elde edecek.<\/p>\n

Domuz ve B\u00f6cek Yasa\u011f\u0131, Yapay Et Kap\u0131s\u0131n\u0131n A\u00e7\u0131k Oldu\u011funun Kan\u0131t\u0131!<\/h3>\n

Y\u00f6netmeli\u011fin Madde 7, F\u0131kra 2 h\u00fckm\u00fcnde, “Domuz ve b\u00f6cek kaynakl\u0131 bir yeni g\u0131da ile ilgili ba\u015fvuru kabul edilmez” <\/strong>denilerek k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi \u00e7ekildi. Uzmanlar, bu maddenin asl\u0131nda itiraf niteli\u011finde oldu\u011funu belirtiyor. D\u00fcnyada h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle en ucuz \u00fcretilen alternatif proteinlerin ba\u015f\u0131nda domuz ve b\u00f6cekler geliyor. Bakanl\u0131k k\u00fclt\u00fcrel ve dini hassasiyetleri g\u00f6zeterek domuz ve b\u00f6ce\u011fi en ba\u015ftan elerken; b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvan h\u00fccrelerinden \u00fcretilecek olan yapay ete (k\u00fclt\u00fcr etine) giden koridoru tamamen a\u00e7\u0131k b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n

G\u0131da \u00dcreticileri \u0130\u00e7in Geri Say\u0131m: Son Tarih 30 Haziran 2027!<\/h3>\n

Mevzuata eklenen Ge\u00e7ici Madde 1 ile T\u00fcrkiye’deki mevcut g\u0131da i\u015fletmelerine yeni kurallara uyum sa\u011flamalar\u0131 i\u00e7in 30 Haziran 2027 tarihine kadar s\u00fcre tan\u0131nd\u0131. Yenilik\u00e7i hammadde, takviye edici bile\u015fen veya nanomateryal kullanan yerli sanayicilerin bu tarihe kadar Bakanl\u0131k kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131p durumlar\u0131n\u0131 yasalla\u015ft\u0131rmalar\u0131 gerekiyor. Aksi halde 5996 say\u0131l\u0131 kanun kapsam\u0131nda \u00e7ok a\u011f\u0131r kapatma, toplatma ve para cezalar\u0131 uygulanacak.<\/p>\n

Tar\u0131m d\u00fcnyas\u0131 \u015fimdi \u015fu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 ar\u0131yor: Tar\u0131m Bakan\u0131 \u0130brahim Yumakl\u0131’n\u0131n “Yapay et g\u00fcndemimizde yok, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z yok” <\/strong>s\u00f6zleri mi ger\u00e7e\u011fi yans\u0131t\u0131yor, yoksa o a\u00e7\u0131klamadan sadece 9 g\u00fcn sonra Resmi Gazete\u2019de kusursuz bir yapay g\u0131da otoban\u0131 kuran b\u00fcrokrasi mi?<\/p>\n

\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sadettin \u0130nan \/ Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, 20 May\u0131s 2026 tarihli Resm\u00ee Gazete’de “T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi Yeni G\u0131dalar Y\u00f6netmeli\u011fi” ve buna ba\u011fl\u0131 “Uygulama Tebli\u011fi”ni yay\u0131mlayarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe soktu. Ancak bu mevzuat, teknik bir d\u00fczenleme olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde, tar\u0131m b\u00fcrokrasisi ile siyasi irade aras\u0131ndaki devasa bir \u00e7eli\u015fkiyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Daha hen\u00fcz 9 g\u00fcn \u00f6nce, 11 May\u0131s …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-5021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tarim-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5021\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}