{"id":5111,"date":"2026-06-17T22:19:00","date_gmt":"2026-06-17T19:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2026\/06\/17\/abden-tarihi-karar-yeni-genomik-teknikler-yururlukte-ata-tohumlari-kuresel-sirketlerin-hammaddesi-olabilir-uyarisi\/"},"modified":"2026-06-17T22:19:00","modified_gmt":"2026-06-17T19:19:00","slug":"abden-tarihi-karar-yeni-genomik-teknikler-yururlukte-ata-tohumlari-kuresel-sirketlerin-hammaddesi-olabilir-uyarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/2026\/06\/17\/abden-tarihi-karar-yeni-genomik-teknikler-yururlukte-ata-tohumlari-kuresel-sirketlerin-hammaddesi-olabilir-uyarisi\/","title":{"rendered":"AB\u2019den tarihi karar: Yeni Genomik Teknikler y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte! \u201cAta tohumlar\u0131 k\u00fcresel \u015firketlerin hammaddesi olabilir\u201d uyar\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"

Haber Merkezi \/ <\/strong>AB, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine dayan\u0131kl\u0131, daha verimli ve rekabet\u00e7i bir tar\u0131msal \u00fcretim sistemi olu\u015fturmak amac\u0131yla Yeni Genomik Teknikler (NGT) <\/strong>mevzuat\u0131n\u0131 resmen kabul etti. Karar\u0131n 20 g\u00fcn sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi, iki y\u0131ll\u0131k ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin ard\u0131ndan ise tam anlam\u0131yla uygulanaca\u011f\u0131 bildirildi.<\/p>\n

Kararla birlikte Avrupa\u2019da gen d\u00fczenleme teknolojileri kullan\u0131larak geli\u015ftirilen bitkilerin piyasaya sunulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131rken, uzmanlar bu geli\u015fmenin d\u00fcnya tohumculuk sekt\u00f6r\u00fcnde yeni dengeler olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n

\"Ergin<\/h3>\n

Ergin Kahveci: \u201cAs\u0131l mesele genetik m\u00fclkiyet sava\u015f\u0131\u201d<\/h3>\n

Tar\u0131m Politikalar\u0131 Uzman\u0131 Ergin Kahveci, sosyal medya hesab\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede, T\u00fcrkiye\u2019de konunun \u00e7o\u011fu zaman \u201cyeni bir GDO dalgas\u0131<\/strong>\u201d \u015feklinde tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak as\u0131l meselenin genetik kaynaklar\u0131n m\u00fclkiyeti oldu\u011funu savundu.<\/p>\n

Kahveci, Anadolu\u2019nun sahip oldu\u011fu yerel \u00e7e\u015fitlerin ve ata tohumlar\u0131n\u0131n gelecekte \u00e7ok daha stratejik hale gelece\u011fini belirterek, kontrols\u00fcz \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tohum takas faaliyetlerinin risklerine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n

NGT nedir, GDO\u2019dan fark\u0131 ne?<\/h3>\n

Yeni Genomik Teknikler (NGT)<\/strong>, ba\u015fta CRISPR-Cas9 olmak \u00fczere modern gen d\u00fczenleme y\u00f6ntemleriyle bitkinin kendi DNA\u2019s\u0131nda noktasal de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

Klasik GDO uygulamalar\u0131nda farkl\u0131 t\u00fcrlerden gen aktar\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131rken, NGT teknolojilerinde yabanc\u0131 gen eklenmiyor. <\/strong>Bunun yerine bitkinin kendi genetik yap\u0131s\u0131ndaki belirli b\u00f6lgeler de\u011fi\u015ftirilerek veya susturularak istenilen \u00f6zellikler elde ediliyor.<\/p>\n

Uzmanlara g\u00f6re bu y\u00f6ntemle do\u011fada uzun y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kabilecek genetik de\u011fi\u015fimler laboratuvar ortam\u0131nda k\u0131sa s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor.<\/p>\n

AB, NGT bitkilerini iki kategoriye ay\u0131rd\u0131<\/h3>\n

Yeni d\u00fczenlemeye g\u00f6re gen d\u00fczenlemesiyle geli\u015ftirilen bitkiler iki ayr\u0131 kategori alt\u0131nda de\u011ferlendirilecek.<\/p>\n

NGT-1 kategorisi<\/strong><\/p>\n

    \n
  • Bitkiye yabanc\u0131 gen eklenmemi\u015f olacak.<\/li>\n
  • Genetik de\u011fi\u015fiklik belirli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalacak.<\/li>\n
  • Geleneksel \u0131slah y\u00f6ntemleriyle elde edilebilecek sonu\u00e7lara e\u015fde\u011fer kabul edilecek.<\/li>\n
  • Mevcut kat\u0131 GDO mevzuat\u0131ndan muaf tutulacak.<\/li>\n
  • Tohum olarak kullan\u0131labilecek ve piyasaya daha h\u0131zl\u0131 sunulabilecek.<\/li>\n
  • Organik \u00fcretimde yasak devam edecek<\/li>\n<\/ul>\n

    AB d\u00fczenlemesine g\u00f6re NGT-1 veya NGT-2 fark etmeksizin gen d\u00fczenleme teknolojisi kullan\u0131larak elde edilen \u00e7e\u015fitlerin organik tar\u0131mda kullan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacak.<\/p>\n

    Kurakl\u0131k ve hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 yeni nesil \u00e7e\u015fitler<\/h3>\n

    NGT teknolojilerinin en \u00f6nemli avantajlar\u0131 aras\u0131nda kurakl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve hastal\u0131klara diren\u00e7 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

    Kahveci’nin de\u011ferlendirmesine g\u00f6re;<\/p>\n

    -M\u0131s\u0131r ve bu\u011fdayda su stresini y\u00f6neten genler d\u00fczenlenerek daha d\u00fc\u015f\u00fck su t\u00fcketimiyle \u00fcretim yap\u0131labilecek.<\/strong><\/p>\n

    <\/div>\n
    <\/div>\n

    -Domates gibi \u00fcr\u00fcnlerde hastal\u0131klara duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131ran genlerin etkisiz hale getirilmesiyle pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilecek.<\/strong><\/p>\n

    -Islah s\u00fcre\u00e7leri y\u0131llardan birka\u00e7 y\u0131la kadar d\u00fc\u015febilecek.<\/strong><\/p>\n

    \u201cAta tohumlar\u0131 stratejik genetik kaynak haline geliyor\u201d<\/h3>\n

    Ergin Kahveci, as\u0131l riskin Anadolu\u2019nun zengin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011finde bulundu\u011funu ifade etti.<\/p>\n

    T\u00fcrkiye’nin binlerce y\u0131ll\u0131k tar\u0131msal ge\u00e7mi\u015fe sahip yerel \u00e7e\u015fitlerinin kurakl\u0131k, hastal\u0131k ve \u00e7evresel streslere kar\u015f\u0131 \u00f6nemli genetik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Kahveci, bu kaynaklar\u0131n gelecekte biyoteknoloji \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck de\u011fer kazanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

    Kahveci, yerel \u00e7e\u015fitlerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmamas\u0131 ve etkin \u015fekilde korunmamas\u0131 halinde, bu genetik \u00f6zelliklerin modern biyoteknolojik y\u00f6ntemlerle yeni \u00e7e\u015fitlere aktar\u0131labilece\u011fini ve ticari \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fini savundu.<\/p>\n

    \u201cYerel \u00e7e\u015fitlerin korunmas\u0131 devlet politikas\u0131 olmal\u0131\u201d<\/h3>\n

    Kahveci, ata tohumlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca tohum takas etkinlikleriyle sa\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, yerel \u00e7e\u015fitlerin tescil edilmesi, kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve kamusal koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n

    Yerel \u00e7e\u015fitlerin bir \u00fclkenin biyolojik g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Kahveci, genetik kaynaklar\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde daha da kritik hale gelece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

    AB\u2019nin NGT karar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi nas\u0131l etkileyebilir?<\/h3>\n

    Uzmanlara g\u00f6re AB’nin Yeni Genomik Teknikler d\u00fczenlemesi, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da yeni bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatacak. \u00d6zellikle:<\/p>\n

      \n
    • Ata tohumlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131,<\/li>\n
    • Yerel \u00e7e\u015fitlerin tescili,<\/li>\n
    • Genetik kaynaklar\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131,<\/li>\n
    • Biyoteknoloji ve tohumculuk politikalar\u0131,<\/li>\n
    • Organik tar\u0131m\u0131n gelece\u011fi,<\/li>\n<\/ul>\n

      \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli g\u00fcndem ba\u015fl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda yer alacak.<\/p>\n

      AB\u2019nin NGT hamlesiyle birlikte g\u00f6zler \u015fimdi T\u00fcrkiye\u2019nin gen d\u00fczenleme teknolojileri, yerel tohumlar ve biyolojik \u00e7e\u015fitlilik konular\u0131nda nas\u0131l bir yol haritas\u0131 izleyece\u011fine \u00e7evrildi.<\/p>\n

      \n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Haber Merkezi \/ AB, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine dayan\u0131kl\u0131, daha verimli ve rekabet\u00e7i bir tar\u0131msal \u00fcretim sistemi olu\u015fturmak amac\u0131yla Yeni Genomik Teknikler (NGT) mevzuat\u0131n\u0131 resmen kabul etti. Karar\u0131n 20 g\u00fcn sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi, iki y\u0131ll\u0131k ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin ard\u0131ndan ise tam anlam\u0131yla uygulanaca\u011f\u0131 bildirildi. Kararla birlikte Avrupa\u2019da gen d\u00fczenleme teknolojileri kullan\u0131larak geli\u015ftirilen bitkilerin piyasaya sunulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131rken, uzmanlar …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-5111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tarim-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5111\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/topraktaumutvar.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}